დარგობრივი ლექსიკონი

horseradish - პირშუშხა, ჩვეულებრივი პირშუშხა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'horseradish' (13.12.2024), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'პირშუშხა', ა. მაყაშვილი, ბოტანიკური ლექსიკონი. თბილისი: მეცნიერება, მე-3 გამოცემა, 1991, გვ. 58
'პირშუშხა', ლ. ხინთიბიძე ლ., გ. კვაჭაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბილისი: მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, ტ. 8, 1984, გვ. 86

განმარტება

კომბოსტოსებრთა / ჯვაროსანთა ოჯახის (Brassicaceae fam.) მცენარე Armoracia rusticana, syn. Cochlearia armoracia. გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'პირშუშხა', ლ. ხინთიბიძე ლ., გ. კვაჭაძე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბილისი: მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, ტ. 8, 1984, გვ. 86

ინგლისური სინონიმები

horse-radish

= horseradish

ბიოლოგია > ზოოლოგია > იქთიოლოგია

grayling - ჰარიუსი, ევროპული ჰარიუსი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'Хариус', თ. გოგმაჩაძე, თევზების ნომენკლატურა (რუსულ-ქართულ-ლათინური). ბათუმი: აჭარა, 2018, გვ. 353
'Хариус европейский', თ. გოგმაჩაძე, თევზების ნომენკლატურა (რუსულ-ქართულ-ლათინური). ბათუმი: აჭარა, 2018, გვ. 353

განმარტება

ორაგულისებრთა ოჯახის (Salmonidae fam.) მტკნარი წყლის თევზი Thymallus thymallus. გავრცელებულია ბრიტანეთიდან და საფრანგეთიდან ურალის მთებამდე, სამხრეთით აღწევს ჩრდილოეთ იტალიას, ბულგარეთსა და მაკედონიას, ჩრდილოეთით – სკანდინავიის ქვეყნებს.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: „Current state of the European grayling (Thymallus thymallus L.) in Ukraine and conservation strategy for population support“, A. Mruk, A. Kucheruk, O. Bielikova, F. Čiampor,
Journal for Nature Conservation. vol. 81, 2024

კონტექსტი

აქ ვხვდებით წყლის ბაიებს, რომელთა თეთრი ყვავილები თავდაპირველად წყალქვეშ იფურჩქნება და ვხედავთ ღია მწვანე ვარსკვლავისებრ მცენარეებსაც, მათ ჩრდილქვეშ კი კალმახები და ევროპული ჰარიუსები დაცურავენს.

კონტექსტის წყარო:

„ცარციდან მორაკრაკე წყალი“ (13.12.2024), National Geographic საქართველო

ინგლისური სინონიმები

European grayling

= grayling

ბიოლოგია > ბოტანიკა

mulberry - თუთა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'mulberry' (13.12.2024), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

თუთისებრთა ოჯახის (Moraceae fam.) ფოთოლმცვივანი ხეებისა და იშვიათად ბუჩქების გვარი Morus gen.

განმარტების წყარო:

'თუთა' მ. ლორია, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბილისი: მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, ტ. 4, 1979, გვ. 701

კონტექსტი

თუთის ნაყოფს, რომელიც 10% და მეტ შაქარს შეიცავს, იყენებენ საკვებად (როგორც ნედლს, ასე გამხმარს), აგრეთვე სხვადასხვა საკვები პროდუქტისა და არყის დასამზადებლად.

კონტექსტის წყარო:

ბიოლოგია > ზოოლოგია > რეპტილიები

sea turtles - ზღვის კუები

არსებითი სახელი, მრავლობითი რიცხვი

ტერმინის წყარო:

'Chelonioidea' (28.03.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

კუების რიგის (Testudines ord.) ქვეწარმავლების ზეოჯახი Chelonioidea superfam.; აერთიანებს ორ ოჯახს (Dermochelyidae და Cheloniidae) და 7 სახეობას.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'Chelonioidea' (20.04.2025), National Library of Medicine. Bethesda: National Institutes of Health
'sea turtle' (20.04.2025), Encyclopedia Britannica. Chicago: Encyclopaedia Britannica, Inc.
'Chelonioidea' (28.03.2025), World Register of Marine Species. Ostend: Flanders Marine Institute

კონტექსტი

ზღვის კუები ასეულ კმ გადიან საკვებისა და გამრავლებისათვის ხელსაყრელი ადგილებისაკენ.

კონტექსტის წყარო:

'ზღვის კუები', ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბილისი: მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, ტ. 4, 1979, გვ. 550

ინგლისური სინონიმები

marine turtles

= sea turtles

ბიოლოგია > ბოტანიკა

meadow fescue - მდელოს წივანა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'მდელოს წივანა', ა. მაყაშვილი, ბოტანიკური ლექსიკონი. თბილისი, მეცნიერება, მე-3 გამოცემა, 1991, გვ. 48

განმარტება

მარცვლოვანთა ოჯახის (Poaceae fam.) ბალახოვანი მცენარე Lolium pratense, syn. Festuca pratensis. იყენებენ საფურაჟედ.

განმარტების წყარო:

'Lolium pratense' (28.03.2025), EPPO Global Database

კონტექსტი

კვებითი ღირსებით საუკეთესოა მდელოს წივანა (F. pratensis), რომელიც დიდი ხანია შეტანილია კულტურაში ხელოვნური სათიბ-საძოვრების მოსაწყობად.

კონტექსტის წყარო:

'წივანა', ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბილისი: მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, ტ. 11, 1987, გვ. 316