დარგობრივი ლექსიკონი

ბიოლოგია > გენეტიკა, ევოლუცია

heterochronous - ჰეტეროქრონიული, ჰეტეროქრონიისა

ზედსართავი სახელი

ტერმინის წყარო:

'heterochronous' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ჰეტეროქრონიასთან დაკავშირებული.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ფსიქიკური ფუნქციების გართულება თუ ფუნქციური სტრუქტურის შეცვლა გარკვეული ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით მიმდინარეობს და ჰეტეროქრონიის კანონს ემორჩილება.

კონტექსტის წყარო:

თ. გაგოშიძე, ბავშვის ფსიქიკური განვითარების დარღვევები. თბილისი: ნეკერი, 2007, გვ.19

დაკავშირებული სიტყვები

heterochronic

ბიოლოგია > გენეტიკა, ევოლუცია

heterochrony - ჰეტეროქრონია

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'heterochrony' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

სასიცოცხლო ციკლის სხვადასხვა სტადიების თანმიმდევრობისა და ხანგრძლივობის ცვლილება ევოლუციის პროცესში;
სხვადასხვა ორგანოთა ემბრიონული განვითარების სისწრაფის ცვლილება ევოლუციის პროცესში.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ჰეტეროქრონიის შედეგად იცვლება რეპროდუქციული ორგანოების განვითარებისთვის საჭირო დროის შეფარდება სომატური (არარეპროდუქციული ორგანოების) განვითარების დროსთან.

კონტექსტის წყარო:

'heterochrony' (21.06.2025), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, XXIV. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

დაკავშირებული სიტყვები

direct development, neoteny, progenesis

ბიოლოგია > ზოოლოგია

direct development - პირდაპირი განვითარება

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'direct development' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი, ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'პირდაპირი განვითარება', ლაჩაშვილი ი., მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი, „განათლება“, თბილისი, 1977, გვ. 262

განმარტება

განვითარება რომლის დროსაც კვერცხიდან გამოდის სრულიად ფორმირებული ან ზრდასრული ფორმის მსგავსი ცხოველი.

განმარტების წყარო:

'პირდაპირი განვითარება', ლაჩაშვილი ი., მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი, „განათლება“, თბილისი, 1977, გვ. 262

დაკავშირებული სიტყვები

heterochrony

ბიოლოგია > ზოოლოგია

neoteny - ნეოტენია

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'neoteny' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'ნეოტენია', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 232

განმარტება

ლარვულ სტადიაზე გამრავლების უნარი – პედომორფოზის ფორმა.

განმარტების წყარო:

'neoteny' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

კონტექსტი

განსხვავებით სხვა სალამანდრებისგან, რომლებიც მეტამორფოზს განიცდიან, აქსოლოტლი მუდმივად ლარვულ, მოზარდობის სტადიაზე რჩება – ამ მოვლენას ნეოტენია ეწოდება.

კონტექსტის წყარო:

„მუდამ ახალგაზრდა, მაგრამ მომაკვდავი“ (21.06.2025), nationalgeographic.ge

დაკავშირებული სიტყვები

heterochrony

ბიოლოგია > ფიზიოლოგია

progenesis - პროგენეზი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'progenesis' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'პროგენეზი', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 274

განმარტება

სასქესო უჯრედების ნაადრევი / ზრდასრული სტადიის მიღწევამდე მომწიფება.

განმარტების წყარო:

'progenesis' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

დაკავშირებული სიტყვები

heterochrony