დარგობრივი ლექსიკონი

neoteny - ნეოტენია

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'neoteny' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'ნეოტენია', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 232

განმარტება

ლარვულ სტადიაზე გამრავლების უნარი – პედომორფოზის ფორმა.

განმარტების წყარო:

'neoteny' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

კონტექსტი

განსხვავებით სხვა სალამანდრებისგან, რომლებიც მეტამორფოზს განიცდიან, აქსოლოტლი მუდმივად ლარვულ, მოზარდობის სტადიაზე რჩება – ამ მოვლენას ნეოტენია ეწოდება.

კონტექსტის წყარო:

„მუდამ ახალგაზრდა, მაგრამ მომაკვდავი“ (21.06.2025), nationalgeographic.ge

დაკავშირებული სიტყვები

heterochrony

ბიოლოგია > ფიზიოლოგია

'progenesis' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'პროგენეზი', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 274

განმარტება

სასქესო უჯრედების ნაადრევი / ზრდასრული სტადიის მიღწევამდე მომწიფება.

განმარტების წყარო:

'progenesis' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

დაკავშირებული სიტყვები

heterochrony

ბიოლოგია > მოლეკულური ბიოლოგია, გენეტიკა

heterodimer - ჰეტეროდიმერი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'heterodimer' (22.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

სხვადასხვა ამინომჟავური თანმიმდევრობების მქონე ორი პოლიპეპტიდური ჯაჭვისგან შემდგარი ცილა.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

Na,K-ATPაზა არის ინტეგრალური მემბრანული ჰეტეროდიმერი, რომელიც მიეკუთვნება P-ტიპის ATP-აზების ოჯახს.

კონტექსტის წყარო:

მ. შენგელია, ბუნებრივი ცირკადული რიტმის დარღვევით გამოწვეული სტრესი და კრეატინით მისი პრევენციის მექანიზმი. თბილისი: ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 2022, გვ. 42

ბიოლოგია > გენეტიკა

heteroduplex - ჰეტეროდუპლექსი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'heteroduplex' (22.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი, ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

რეკომბინაციის პროცესში სხვადასხვა ორჯაჭვიანი დნმ-ების ერთჯაჭვიანი სეგმენტების გაერთიანების შედეგად წარმოქმნილი დნმ-ის მოლეკულა ან დნმ-ის მოლეკულის მონაკვეთი.

განმარტების წყარო:

'heteroduplex' (22.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

კონტექსტი

ამ დროს ჰომოლოგიური ქრომოსომების ზ-დნმ-ს კომპლემენტური ძაფები კავშირდება წყალბადური ბმებით და წარმოიქმნება ჰეტეროდუპლექსი, ე.ი. პიბრიდული ორმაგი სპირალი, რომლის ძაფები სხვადასხვა, მაგრამ ჰომოლოგიურ ქრომოსომებს ეკუთვნის.

კონტექსტის წყარო:

დ. ჯოხაძე, მოლეკულური გენეტიკის შესავალი. თბილისი: მეცნიერება, 1992, გვ. 211

ბიოლოგია > გენეტიკა

heterogametes - ჰეტეროგამეტები

არსებითი სახელი, მრავლობითი რიცხვი

ტერმინის წყარო:

'heterogametes' (22.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'ჰეტეროგამეტები', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 409