დარგობრივი ლექსიკონი

ბიოლოგია > გენეტიკა

haplotype - ჰაპლოტიპი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'haplotype' (20.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ალელების კომბინაცია მოცემული დიპლოიდური ინდივიდის ერთ ქრომოსომაზე.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ყოველ ოჯახს ახასიათებს თავისი განსაკუთრებული HLA - ჰაპლოტიპი, რომელიც შეჭიდულია პერიოდული დაავადებისადმი წინასწარგანწყობასთან და დაავადებულ ნათესავებიდან დაავადებულ ბავშვებში სეგრეგირებს.

კონტექსტის წყარო:

„ჰაპლოტიპების მემკვიდრეობითობა და მისი პროგნოზული მნიშვნელობა პერიოდული დაავადების დროს“ (20.06.2025), მ. წულაია; ნ. პიტავა; მ. თოფურიძე; ნ. დანელია; ი. მანჯგალაძე; გ. პატარიძე, კარდიოლოგია და შინაგანი მედიცინა, თბილისი, 2002

ბიოლოგია > გენეტიკა, ევოლუცია

Hardy-Weinberg Law - ჰარდი-ვაინბერგის კანონი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'Hardy-Weinberg Law' (20.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

დიდ, პანმიქსიურ / თავისუფლად შეჯვარებად პოპულაციაში ალელებისა და გენოტიპების შეხვედრილობის სიხშირის თაობიდან თაობამდე უცვლელად შენარჩუნება მუტაციების, გენების დრეიფის და სხვ. ევოლუციური ფაქტორების ზემოქმედების არარსებობის პირობებში.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

1908 წელს ერთიმეორისგან დამოუკიდებლად ინგლისელმა მათემატიკოსმა ჯ. ჰარდიმ და გერმანელმა ექიმმა ვ. ვაინბერგმა დაადგინეს კანონზომიერება, რომელსაც შემდგომ ჰარდი-ვაინბერგის კანონი უწოდეს.

კონტექსტის წყარო:

ა. შათირიშვილი, ი. ჭუჭლაშვილი, მიკროევოლუციის საფუძვლები. თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2005

ინგლისური სინონიმები

Hardy-Weinberg equilibrium, Hardy-Weinberg principle

Hardy-Weinberg equilibrium

= Hardy-Weinberg Law

Hardy-Weinberg principle

= Hardy-Weinberg Law

ბიოლოგია > გენეტიკა, მოლეკულური ბიოლოგია

helix-loop-helix - სპირალი-მარყუჟი-სპირალი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'helix-loop-helix' (20.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ზოგიერთი დნმ-შემაკავშირებელი ცილის სივრცითი სტრუქტურის ელემენტი.

განმარტების წყარო:

ინგლისური სინონიმები

HLH

= helix-loop-helix

ბიოლოგია > გენეტიკა

hemizygous - ჰემიზიგოტური

ზედსართავი სახელი

ტერმინის წყარო:

'hemizygous' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

იდიპლოიდურ ორგანიზმში მხოლოდ ერთი ასლით წარმოდგენილი (ითქმის გენის ლოკუსის შესახებ - ძირითადად მამაკაცებში, რომელთაც მხოლოდ ერთი X-ქრომოსომა აქვთ).

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

რადგან მამაკაცებს მხოლოდ ერთი ლოკუსი აქვთ, როდესაც საქმე სქესთან შეჭიდული გენების აღწერას შეეხება, ცნებები ჰომოზიგოტური და ჰეტეროზიგოტული კარგავენ თავიანთ მნიშვნელობას (ამ შემთხვევაში გამოიყენება ტერმინი ჰემიზიგოტური).

კონტექსტის წყარო:

'hemizygous' (21.06.2025), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XV. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ბიოლოგია > გენეტიკა

heteroalleles - ჰეტეროალელები

არსებითი სახელი, მრავლობითი რიცხვი

ტერმინის წყარო:

'heteroalleles' (21.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

გენის ალტერნატიული ფორმები, რომლებიც ერთმანეთისგან მუტაციების ლოკალიზაციით განსხვავდებიან.

განმარტების წყარო:

დაკავშირებული სიტყვები

homoalleles, heteroallelic