დარგობრივი ლექსიკონი

transport protein - სატრანსპორტო ცილა, გადამტანი ცილა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'transport protein' (28.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ნებისმიერი ცილა, რომელიც ამა თუ იმ ნივთიერებას ან იონს ბოჭავს და მემბრანის გავლით, უჯრედში ან ორგანიზმში მის ტრანსპორტს / გადატანას ახორციელებს.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

სატრანსპორტო ცილა სპეციფიკურია იმ ნივთიერების მიმართ, რომლის ტრანსლოკაციასაც (გადაადგილებას) ახდენს: მხოლოდ გარკვეულ ნივთიერებას (ან ნივთიერებებს) აძლევს მემბრანის გადაკვეთის საშუალებას.

კონტექსტის წყარო:

'transport protein' (28.04.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი VII. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ბიოლოგია > ბიოქიმია

transposase - ტრანსპოზაზა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'transposase' (28.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ზოგიერთი მობილური / მოძრავი გენეტიკური ელემენტის ტრანსპოზიციის საწყის ეტაპებში მონაწილე ფერმენტი.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ტრანსპოტაზას გენი შემოსაზღვრულია წყვილი არამაკოდირებელი დნმ-ის თანამიმდევრობებით, რომელთა სიგრძე დაახლოებით 20-40 ნუკლეოტიდია.

კონტექსტის წყარო:

'transposase' (28.04.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XVIII. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

დაკავშირებული სიტყვები

transposable genetic elements, transposition

ბიოლოგია > ბიოქიმია

tricarboxylic acid cycle - ტრიკარბონმჟავების ციკლი, კრებსის ციკლი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'tricarboxylic acid cycle' (28.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ტრიკარბონმჟავებისა და ლიმონმჟავას ჟანგვითი გარდაქმნის ციკლი ცოცხალ ორგანიზმში.

განმარტების წყარო:

ინგლისური სინონიმები

TCA cycle

= tricarboxylic acid cycle

ბიოლოგია > ბიოქიმია

Krebs cycle - კრებსის ციკლი, ტრიკარბონმჟავების ციკლი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'Krebs cycle' (28.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ლიმონმჟავასა და ტრიკარბონმჟავების ჟანგვითი გარდაქმნის ციკლი ცოცხალ ორგანიზმში.

განმარტების წყარო:

'citric acid cycle' (24.12.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

კონტექსტი

ლიმონმჟავა ციკლს ასევე უწოდებენ სამნახშირბადიანი მჟავების ციკლს, ან კრებსის ციკლს, ეს უკანასკნელი გერმანელ-ინგლისელი მეცნიერის ჰანს კრებსის პატივსაცემად. მან ეს ციკლი 1930-იან წლებში აღმოაჩინა.

კონტექსტის წყარო:

'Krebs cycle' (28.04.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი IX. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ინგლისური სინონიმები

citric acid cycle

ბიოლოგია > ბიოქიმია, ფიზიოლოგია

triiodothyronine - ტრიიოდოთირონინი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'triiodothyronine' (28.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ფარისებრი ჯირკვლის მიერ გამომუშავებული იოდშემცველი ჰორმონი.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ფარისებრი ჯირკვალი წარმოქმნის ორ ძალიან მსგავს ჰორმონს, რომლებიც მიიღება ამინომჟავა თიროზინისგან: ტრიიოდოთირონინს (T3), რომელიც იოდის სამი ატომისგან შედგება და ტეტრაიოდოთირონინს, ანუ თიროქსინს (T4), რომელიც იოდის ოთხ ატომს შეიცავს.

კონტექსტის წყარო:

'triiodothyronine' (28.04.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XLV. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი