დარგობრივი ლექსიკონი

fermentation - ფერმენტაცია, დუღილი, გაფუება

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'fermentation' (16.01.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

მიკროორგანიზმების მიერ ნახშირწყლების დაშლა, რასაც სითბოსა და სხვადასხვა აირების გამოყოფა ახლავს თან.

განმარტების წყარო:

რამდენადაც საკვების ნივთიერებების უმეტესობა წვრილ ნაწლავში შეიწოვება, მსხვილი ნაწლავის ბაქტერიების ფერმენტაციით წარმოქმნილი პროდუქტები ფეკალურ მასასთან ერთად იკარგება.

კონტექსტი

'fermentation' (16.01.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XLI. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

კონტექსტის წყარო:

ქიმია > ბიოქიმია

ბიოლოგია > ბიოქიმია

fixation - ფიქსაცია

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'fixation' (08.06.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ფიქსაცია ნახშირბადისა, ნახშირორჟანგისა, აზოტისა.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ნიადაგში აზოტის წრებრუნვა ბუნებრივ პირობებში კარგად არის დაბალანსებული, ამ წრებრუნვის პირველ რგოლს შეადგენენ ბაქტერიები, რომლებსაც უნარი აქვთ მოახდინონ ჰაერში არსებული აზოტის ფიქსაცია.

კონტექსტის წყარო:

„აზოტი და აზოტის წრებრუნვა ნიადაგში“ (16.01.2026), agrokavkaz.ge

ქიმია

'haem' (09.03.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'haem', ც. მენაბდე, ინგლისური-რუსულ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: მეცნიერება, 1983, გვ. 93
'ჰემი', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 406

განმარტება

ჰემოგლობინის არაცილოვანი ნაწილი – პორფირინისა და ორვალენტიანი რკინის კომპლექსური ნაერთი.

განმარტების წყარო:

'haem' (09.03.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

დაკავშირებული სიტყვები

haematin, haemoprotein

ქიმია

hexose - ჰექსოზა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'hexose' (13.03.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'hexose', ც. მენაბდე, ინგლისური-რუსულ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: მეცნიერება, 1983, გვ. 97
'ჰექსოზა', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 412

განმარტება

მოლეკულაში ნახშირბადის ექვსი ატომის შემცველი მონოსაქარიდი; მაგ. გლუკოზა, ფრუქტოზა, გალაქტოზა და სხვ.

განმარტების წყარო:

'hexose' (13.03.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

დაკავშირებული სიტყვები

hexosan

ქიმია

hydrolysis - ჰიდროლიზი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'hydrolysis' (16.03.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'hydrolysis', ც. მენაბდე, ინგლისური-რუსულ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: მეცნიერება, 1983, გვ. 102
'ჰიდროლიზი', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 415

განმარტება

მიმოცვლის რეაქცია წყალსა და ამა თუ იმ ნივთიერებას შორის, რომლის შედეგადაც ნივთიერება ორ ან რამდენიმე პროდუქტად იშლება.

განმარტების წყარო:

'hydrolysis' (16.03.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

კონტექსტი

ჩვენს ორგანიზმში მიმდინარე ჰიდროლიზის რეაქციების საუკეთესო მაგალითს წარმოადგენს მონელების პროცესი.

კონტექსტის წყარო:

'hydrolysis' (16.03.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი V. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი