დარგობრივი ლექსიკონი

ბიოლოგია > მოლეკულური ბიოლოგია, გენეტიკა

genetic code - გენეტიკური კოდი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'genetic code' (16.05.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'genetic(al)', ც. მენაბდე, ინგლისური-რუსულ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: მეცნიერება, 1983, გვ. 85
'გენეტიკური კოდი', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 72

განმარტება

დნმ-ისა და რნმ-ის ნუკლეოტიდების ტრიპლეტების / კოდონების ესა თუ ის თანმიმდევრობა, რომელიც განსაზღვრავს ამინომჟავების თანმიმდევრობას ცილის სინთეზისთვის.

განმარტების წყარო:

'genetic code' (16.05.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

კონტექსტი

ზოგიერთ ჩანაცვლებას მდუმარე მუტაციები ეწოდებათ, რადგან გენეტიკური კოდის გადაგვარების გამო, ისინი ვერ ახდენენ ეფექტს კოდირებულ ცილაზე.

კონტექსტის წყარო:

'genetic code' (16.05.2025), ნ. კემპბელი, ბიოლოგია, თავი XVII. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ინგლისური სინონიმები

code

= genetic code

ბიოლოგია > გენეტიკა

coding region - მაკოდირებელი რეგიონი, მაკოდირებელი მონაკვეთი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'coding region' (16.05.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

გენის ნაწილი, რომელიც შეიცავს ინფორმაციას ცილის ამინომჟავური თანმიმდევრობის შესახებ.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ცილის მაკოდირებელი რეგიონის ბოლოში განლაგებულია სტოპ-კოდონი, რომელიც ტრანსლაციის შეჩერებას იწვევს.

კონტექსტის წყარო:

'coding region' (16.05.2025), ძინ სუნი, ბიოინფორმატიკის საფუძვლები, თავი 8. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2012, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ბიოლოგია > გენეტიკა

coding sequence - მაკოდირებელი თანმიმდევრობა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'coding sequence' (16.05.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

გენის ნაწილი / მონაკვეთი, რომელიც შეიცავს ინფორმაციას ცილის ამინომჟავური თანმიმდევრობის შესახებ.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

სინონიმური ჩანაცვლებები მაკოდირებელ თანმიმდევრობაში მომხდარი ნუკლეოტიდების ცვლილებებია, რომლებიც მათ მიერ კოდირებული ცილის ამინომჟავების თანმიმდევრობის ცვლილებებში არ აისახება.

კონტექსტის წყარო:

'coding sequence' (16.05.2025), ძინ სუნი, ბიოინფორმატიკის საფუძვლები, თავი 10. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2012, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ინგლისური სინონიმები

CDS

დაკავშირებული სიტყვები

untranslated region

CDS

= coding sequence

ბიოლოგია > გენეტიკა

co-dominance - კოდომინანტობა, თანადომინანტობა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'co-dominance' (16.05.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'კოდომინანტობა', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 166

განმარტება

ფენომენი, რომელშიც ორი ალელი თანაბარი ხარისხით არის გამოხატული ორგანიზმში.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'codominance' (16.05.2025), Ll. Kiff, Encyclopedia Britannica. Chicago: Encyclopaedia Britannica, Inc.

კონტექსტი

როდესაც ჰომო- და ჰეტეროზიგოტური კლასები ერთიმეორისაგან ფენოტიპურად განსხვავდებიან (კოდომინანტობა, არასრული დომინანტობა და სხვ.) ფენის მიხედვით, ადვილია შესაბამისი გენოტიპის დადგენა.

კონტექსტის წყარო:

ა. შათირიშვილი, ი. ჭუჭლაშვილი, მიკროევოლუციის საფუძვლები. თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2005

ბიოლოგია > გენეტიკა

co-dominant - კოდომინანტური, თანადომინანტური

ზედსართავი სახელი

ტერმინის წყარო:

'co-dominant' (16.05.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ითქმის ალელების შესახებ, რომლებიც ერთად მჟღავნდებიან ჰეტეროზიგოტაში და არც ერთი მათგანი არ დომინირებს მეორეზე.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'კოდომინანტური ალელები' (13.11.2025), გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე, ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები. თბილისი: მერიდიანი, 2011

კონტექსტი

მაგალითად, ადამიანში MN სისხლის ჯგუფი დეტერმინირებულია კოდომინანტური ალელებით, რომლებიც განსაზღვრავენ ერითროციტების ზედაპირზე ორი სპეციფიკური მოლეკულის არსებობას.

კონტექსტის წყარო:

'codominant' (16.05.2025), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XIV. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

სულ დამატებულია 7698 ტერმინი