დარგობრივი ლექსიკონი

ბიოლოგია > ბიოქიმია

nitrogenase - ნიტროგენაზა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'nitrogenase' (04.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ბაქტერიების / არქეების ფერმენტული კომპლექსი, რომელიც აზოტფიქსაციის პროცესს აკატალიზებს.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

რამდენიმე წლის წინ, ბიოქიმიკოსებმა დაადგინეს რიზობიუმში (აზოტმაფიქსირებელი ბაქტერიის ნაირსახეობა) ნიტროგენაზის სტრუქტურა და ეს გახდა კატალიზატორის შექმნის მოდელი ქიმიკოსებისთვის.

კონტექსტის წყარო:

'nitrogenase' (03.04.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XXXVII. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ბიოლოგია > ბიოქიმია

nitrogen fixation - აზოტფიქსაცია

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'nitrogen fixation' (04.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ატმოსფერული / მოლეკულური აზოტის შებოჭვა / ფიქსაცია და ამონიუმად ან სხვა აზოტოვან ნაერთად გარდაქმნა, რომელიც აზოტფიქსაციის ბაქტერიების / აზოტფიქსატორების მეშვეობით მიმდინარეობს.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

აზოტბაქტერიების საშუალებით წარმოებს აზოტფიქსაცია - ატმოსფეროს მოლეკულური აზოტის შებოჭვისა და აზოტოვან ნაერთების გარდაქმნის პროცესი.

კონტექსტის წყარო:

'სასარგებლო მოდელზე პატენტის აღწერილობა' (04.04.2026), ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი "საქპატენტი", 2003

ბიოლოგია > ბიოქიმია

NMDA - N-მეთილ-D-ასპარტატი, ნმდა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'NMDA' (04.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

გლუტამატის სტრუქტურული ანალოგი.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ინტერესი განაპირობა იმ საკვანძო აღმოჩენამ, რომ N-მეთილ-D-ასპარტატის (NMDA) ტიპის გლუტამატური რეცეპტორების ანტაგონისტებს (ფენციკლიდინი და კეტამინი) შეუძლიათ შიზოფრენიისმაგვარი მდგომარეობების გამოწვევა.

კონტექსტის წყარო:

'NMDA' (04.04.2026), მ. გელდერი, პ. ჰარისონი, ფ. ქოუენი, ოქსფორდის მოკლე სახელმძღვანელო ფსიქიატრიაში, თავი 12, შიზოფრენია. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2012, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ინგლისური სინონიმები

N-methyl-D-aspartic acid-ის ან N-methyl-D-aspartate-

= NMDA

ბიოლოგია > ბიოქიმია

nonenzymatic - არაფერმენტული

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'nonenzymatic' (04.04.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ფერმენტების მონაწილეობის გარეშე რომ მიმდინარეობს.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

α−ლაქტალბუმინი არაფერმენტული ცილაა, რომელიც ძუძუმწოვრებში რძის წარმოქმნაში ასრულებს გარკვეულ როლს.

კონტექსტის წყარო:

'nonenzymatic' (04.04.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XIX. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ბიოლოგია > ზოოლოგია > ენტომოლოგია