დარგობრივი ლექსიკონი

oligogene - ოლიგოგენი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'oligogene' (05.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'ოლიგოგენი', ი. ლაჩაშვილი, მოკლე ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: განათლება, 1977, გვ. 239

განმარტება

ოლიგოგენური ნიშან-თვისების განმსაზღვრელი გენი.

განმარტების წყარო:

'oligogene' (05.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

დაკავშირებული სიტყვები

major gene, oligogenic

ბიოლოგია > გენეტიკა

oligogenic - ოლიგოგენური

ტერმინის წყარო:

'oligogenic' (05.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ითქმის გენების მცირე რაოდენობით განსაზღვრული ნიშან-თვისების შესახებ.

განმარტების წყარო:

დაკავშირებული სიტყვები

oligogene

ბიოლოგია > გენეტიკა, იმუნოლოგია

major histocompatibility complex - ჰისტოშეთავსებულობის მთავარი კომპლექსი, ქსოვილური შეთავსებულობის მთავარი კომპლექსი, ჰმკ

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'major histocompatibility complex' (05.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ორგანიზმის გენეტიკური ინდივიდუალობის განმსაზღვრელი უჯრედის მემბრანასთან ასოცირებული მოლეკულების მაკოდირებელი გენები.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

ტუბერკულოზურ კერებში ნაპოვნია დენდრიტული უჯრედების დიდი რაოდენობა, რომლებიც შეიცნობენ, იჭერენ, გადაამუშავებენ ანტიგენს და წარადგენენ ჰისტოშეთავსებულობის მთავარი კომპლექსის (MHC) მოლეკულებთან ერთად.

კონტექსტის წყარო:

ლ. საჯაია, Vδ1და Vδ2 γδ Tქვეტიპების როლის შესწავლა Mycobacterium tuberculosis–ის საწინააღმდეგო იმუნურ პასუხებში ქართულ პოპულაციაში. თბილისი: ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 2019, გვ. 20

ინგლისური სინონიმები

MHC

დაკავშირებული სიტყვები

MHC molecules

MHC

= major histocompatibility complex

ბიოლოგია > იმუნოლოგია

MHC molecules - ჰისტოშეთავსებულობის მთავარი კომპლექსის მოლეკულები / ანტიგენები, ჰმკ-მოლეკულები, ჰმკ-ანტიგენები

არსებითი სახელი, მრავლობითი რიცხვი

ტერმინის წყარო:

'MHC molecules' (05.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ჰისტოშეთავსებულობის მთავარი კომპლექსით კოდირებული გლიკოპროტეინები; მონაწილეობენ უცხო ანტიგენების ამოცნობაში, იმუნურ პასუხში და ა.შ.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'MHC molecules', Henderson's Dictionary of Biology, Fourteenth Edition. Pearson Benjamin Cummings Prentice Hall, 2008, გვ. 403

კონტექსტი

ჰისტოშეთავსების მთავარი კომპლექსის ანტიგენების ტიპირება აუცილებელი პირობაა დონორისა და რეციპიენტის წყვილის შერჩევისას ორგანოების ალოტრანსპლანტაციების შემთხვევაში.
ორივე ახდენს ანტიგენის შეცნობას, მაგრამ განსხვავებულად: პირველი, როგორც წესი, შეიცნობენ მხოლოდ ჰისტოშეთავსების მთავარი კომპლექსის (ჰმკ) მოლეკულების მიერ წარდგენილ ანტიგენებს, ხოლო მეორე– სტრესის მოლეკულებს და სხვა.

კონტექსტის წყარო:

'ჰისტოშეთავსების მთავარი კომპლექსი' (05.07.2025), გ. გოგიჩაძე, ა. გედენიძე, ჯ. ჭუმბურიძე, სამედიცინო ტერმინოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი. თბილისი: მერიდიანი, 2009
ლ. საჯაია, V δ1და Vδ2 γδ Tქვეტიპების როლის შესწავლა Mycobacterium tuberculosis–ის საწინააღმდეგო იმუნურ პასუხებში ქართულ პოპულაციაში. თბილისი: ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 2019, გვ. 21

ინგლისური სინონიმები

MHC antigens

დაკავშირებული სიტყვები

major histocompatibility complex, MHC class I molecules, MHC class II molecules

MHC antigens

= MHC molecules

ბიოლოგია > იმუნოლოგია

MHC class I molecules - ჰისტოშეთავსებულობის მთავარი კომპლექსის I კლასის მოლეკულები, ჰმკ-მოლეკულები I კლასისა

არსებითი სახელი, მრავლობითი რიცხვი

ტერმინის წყარო:

'MHC class I molecules' (05.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

პოლიმორფული ჰმკ-მოლეკულების კლასიდან ერთ-ერთი; იმუნური მოქმედებისას აკავშირებენ ციტოზოლური ცილების დეგრადაციის გზით წარმოქმნილ პეპტიდებს (მაგ. ვირუსებით ინფიცირებული უჯრედებიდან მიღებულ პეპტიდებს) და წარმოადგენენ ამ პეპტიდების ანტიგენებს CG8 T უჯრედების წინაშე.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'MHC class I molecules', Henderson's Dictionary of Biology, Fourteenth Edition. Pearson Benjamin Cummings Prentice Hall, 2008, გვ. 403

კონტექსტი

I კლასის ჰმკ მოლეკულები, რომლებიც ორგანიზმის თითქმის ყველა ბირთვიან უჯრედშია ნაპოვნი, იკავშირებენ უჯრედის შიგნით სინთეზირებული უცხო ანტიგენების მიერ წარმოებულ პეპტიდებს.

კონტექსტის წყარო:

'MHC molecules' (05.07.2025), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XLIII. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

დაკავშირებული სიტყვები

MHC molecules