დარგობრივი ლექსიკონი

cytopathic effect - ციტოპათიური ეფექტი, ციტოპათოგენური ეფექტი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'cytopathic effect' (21.06.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ვირუსული და სხვ. ინფექციის, ტოქსიკური აგენტების მოქმედების და მისთ. შედეგად უჯრედების დეგენერაციული ცვლილება; განსაკ. ქსოვილოვან კულტურაში.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

თუ ნიმუშში აღმოჩნდება ღორის აფრიკული ჭირის (ცხელების) გამომწვევი ვირუსი, ხდება მისი რეპლიკაცია უჯრედებში და დაინფიცირებულ უჯრედებში მოხდება დამახასიათებელი ციტოპათიური ეფექტის წარმოქმნა.

კონტექსტის წყარო:

„ტექნიკური რეგლამენტის − ღორის აფრიკული ჭირის (ცხელების) დიაგნოსტიკის სახელმძღვანელოს დამტკიცების შესახებ“ (21.06.2026), საქართველოს მთავრობის დადგენილება №496, 2016

ინგლისური სინონიმები

CPE

= cytopathic effect

ბიოლოგია > ზოოლოგია > მამალიოლოგია

rhesus monkey - რეზუსი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'rhesus macaque აგრ. rhesus monkey' (21.06.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'რეზუსი', ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბილისი: მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, ტ. 8, 1984, გვ. 340

განმარტება

ანთრისებრთა ოჯახის (Cercopithecidae fam.) მაიმუნი Macaca mulatta. გავრცელებულია სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'rhesus monkey' (21.06.2026), Encyclopedia Britannica. Chicago: Encyclopaedia Britannica, Inc.

ინგლისური სინონიმები

rhesus macaque

= rhesus monkey

ბიოლოგია > ზოოლოგია > მამალიოლოგია

rhinoceros - მარტორქა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'rhinoceros' (21.06.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'rhinoceros', ც. მენაბდე, ინგლისურ-რუსულ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: მეცნიერება , 1983, გვ. 200

განმარტება

მარტორქისებრთა ოჯახის (Rhinocerotidae fam.) ძუძუმწოვარ ცხოველთა საერთო სახელწოდება.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'rhinoceros' (21.06.2026), E. Dinerstein, Encyclopedia Britannica. Chicago: Encyclopaedia Britannica, Inc.

ბიოლოგია > ციტოლოგია, ჰისტოლოგია

dedifferentiation - დედიფერენციაცია

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'dedifferentiation' (21.06.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

არადიფერენცირებულ მდგომარეობაში დაბრუნება სპეციალიზაციის დაკარგვით (უჯრედისა, ქსოვილისა – ჩვეულ. ხდება რეგენერაციული პროცესის დროს).

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

მკვლევრებმა დონორი ბირთვების აუცილებელ დედიფერენცირებას მიაღწიეს სარძევე ჯირკვლის უჯრედების კულტივირებით ღარიბ საკვები არეში.

კონტექსტის წყარო:

'dedifferentiation' (21.06.2026), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XXI. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2009, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ბიოლოგია > ზოოლოგია > მამალიოლოგია

Rhinocerotidae - მარტორქისებრნი

არსებითი სახელი, მრავლობითი რიცხვი

ტერმინის წყარო:

'Rhinocerotidae' (21.06.2026), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'მარტორქისებრნი', ა. ჯანაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. თბილისი: მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, ტ. 6, 1983, გვ. 461-462

განმარტება

კენტჩლიქოსანთა რიგის (Perissodactyla ord.) ძუძუმწოვარ ცხოველთა ოჯახი Rhinocerotidae fam. აერთიანებს 5 თანამედროვე სახეობას, რომლებიც გავრცელებული არიან აფრიკასა და აზიაში. ოჯახში შედის მრავალი ამომწყდარი სახეობაც.

განმარტების წყარო:

დაეფუძნა: 'Rhinocerotidae' (28.05.2026), A Dictionary of Zoology. Oxford: Oxford University Press, 2020