დარგობრივი ლექსიკონი

ბიოლოგია > გენეტიკა, მოლეკულური ბიოლოგია

interspersion - ინტერსპერსია, მონაცვლეობა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'interspersion' (01.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ევკარიოტთა უმეტესი ნაწილის გენომის ევქრომატული ნაწილის ორგანიზაციის ფორმა, რომელიც უნიკალური და განმეორებადი თანმიმდევრობების მონაცვლეობის პრინციპს ეფუძნება.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

გენომის დანარჩენი 90% მოთავსებულია ევქრომატულ ნაწილში და წარმოდგენილია უნიკალური და საშუალო ზომის განმეორებადი ნუკლეოტიდური თანამიმდევრობის მონაცვლეობის პრინციპით (ინტერსპერსია).

კონტექსტის წყარო:

თ. ლეჟავა, უჯრედის გენეტიკა. თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2004, გვ.103

ბიოლოგია > გენეტიკა, მოლეკულური ბიოლოგია

transposon - ტრანსპოზონი

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'transposon' (02.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

მობილური / მოძრავი გენეტიკური ელემენტის ნაირსახეობა.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

Ac არის სრული ტრანსპოზონი, რომელსაც შეუძლია ფუნქციონალური ტრანსპოზაზის წარმოება, რაც აუცილებელია ელემენტის გენომში გადაადგილებისთვის.

კონტექსტის წყარო:

„ბარბარა მაკ-კლინტოკი“ (02.07.2025), flexbooks.ck12.org

დაკავშირებული სიტყვები

jumping gene, transposable genetic elements

ბიოლოგია > გენეტიკა, მოლეკულური ბიოლოგია

transposable genetic elements - მობილური გენეტიკური ელემენტები, მოძრავი გენეტიკური ელემენტები, ტრანსპოზირებადი გენეტიკური ელემენტები

არსებითი სახელი, მრავლობითი რიცხვი

ტერმინის წყარო:

'transposable genetic elements' (02.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014
'transposable genetic elements' (02.07.2025), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XVIII. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 20097, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

განმარტება

დნმ-ის მონაკვეთები / ნუკლეოტიდური თანმიმდევრობები, რომელთაც გენომში თავიანთი ადგილმდებარეობის შეცვლა შეუძლიათ.

განმარტების წყარო:

'transposable genetic elements' (02.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

კონტექსტი

ევოლუციის პროცესში გენთა ასეთმა დუბლიცირებამ და დაგროვებამ იქამდე მიგვიყვანა, რომ დღეს ჩვენი გენომის თითქმის ნახევარს მობილური გენეტიკური ელემენტები წარმოადგენენ.
ცალკეული უჯრედის დნმ-მა ასევე შესაძლოა, განიცადოს რეკომბინაცია, რაც გამოწვეულია ეგრეთ წოდებული ტრანსპოზირებადი გენეტიკური ელემენტების, ან უბრალოდ ტრანსპოზირებადი ელემენტების, მოძრაობით უჯრედის გენომის შიგნით.

კონტექსტის წყარო:

„"მხტუნავი" გენები - უძველეს გენთა თანამედროვე შესაძლებლობები“ (02.07.2025), mkurnali.ge
'transposable genetic elements' (02.07.2025), ნ. კემპბელი, ჯ. რისი, ბიოლოგია, თავი XVIII. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 20097, ინგლისურ ქართული პარალელური კორპუსი

ინგლისური სინონიმები

mobile genetic elements

დაკავშირებული სიტყვები

transposon, transposition, transposase

ბიოლოგია > მოლეკულური ბიოლოგია, გენეტიკა

knob - ბურცი, "კოპი"

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'knob' (04.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ამოზნექილი ჰეტეროქრომატინული წარმონაქმნი ქრომოსომაზე.

განმარტების წყარო:

ბიოლოგია > გენეტიკა, მოლეკულური ბიოლოგია

melting temperature - ლღობის ტემპერატურა

არსებითი სახელი

ტერმინის წყარო:

'melting temperature' (06.07.2025), ინგლისურ-ქართული ბიოლოგიური ლექსიკონი. თბილისი: ლექსიკოგრაფიული ცენტრი, თსუ, 2014

განმარტება

ამა თუ იმ დნმ-ის მოლეკულის ერთ-ერთი ძირითადი მახასიათებელი – ტემპერატურა, რომელზეც დნმ-ის ორმაგი სპირალის 50% ცალკეულ ძაფებად იშლება; აღინიშნება სიმბოლოთი Tm.

განმარტების წყარო:

კონტექსტი

მე-7 ცხრილში მოცემული კვადრუპლექსებს მარყუჟის პოზიციაში (მეოთხე პოზიცია) აქვთ პურინები და მათი ლღობის ტემპერატურა შესამჩნევად ნაკლებია.

კონტექსტის წყარო:

დ. გვარჯალაძე, კვადრუპლექს-პრაიმერული ამპლიფიკაციის თერმოდინამიკური საფუძვლები. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 2017, გვ. 43